Ανακύκλωση  Ι

 Η πιο in λέξη, η πιο in έκφραση, η μόνιμη καραμέλα για όσους  αναφέρονται  στο περιβάλλον και την αντιμετώπιση του από τους ανθρώπους. Την ίδια στιγμή δείχνει το μέγεθος της άγνοιας γύρω από το θέμα. Φιλολογικά αλλά και τεχνολογικά η λέξη είναι τελείως αδόκιμη μια και είναι το τελευταίο επιθυμητό . Ο δόκιμος όρος είναι διαχείριση αποβλήτων.  Δεν θα αναφερθούμε επί παντός επιστητού γύρω από το θέμα αλλά θα κάνουμε μια σύντομη εισαγωγή στη διαχείριση των τελείως  δικών μας (πληροφορικών αποβλήτων) μια και απ’ ότι φαίνεται η άγνοια του θέματος δεν είναι μόνο σε επίπεδο βάσης (απλών χρηστών) αλλά και σε επίπεδο κορυφής (νομοθετικά πλαίσια τόσο εθνικά όσο και Ευρωπαικά αλλά και τη νοοτροπία που απορρέει και καλλιεργείται από αυτά).

 Ο πρώτος βασικός κανόνας που είχε δημιουργηθεί για τη γενική αντίληψη διαχείρισης των στερεών αποβλήτων συνοψίζονταν στα RRR από τα αρχικά των λέξεων reduce (μείωση), reuse (επαναχρησιμοποίηση), recycle(ανακύκλωση). Το παρακάτω σχήμα δίνει μια καλή εικόνα για την ιεράρχηση αυτών των μεθόδων διαχείρισης.

 Η αμέσως επόμενη σκέψη ήταν  ότι για να επιτευχθεί μείωση έπρεπε να υπάρξει πρόβλεψη.  Αρκετά αργότερα όταν κατάλαβαν ότι τα επιμέρους  στοιχεία της πυραμίδας δεν μπορούσαν να συνυπάρξουν αρμονικά και ότι στη πράξη  τα πράγματα δεν ήταν τόσο καθαρά όσο στο γεωμετρικό σχήμα,  μπήκε σαν παράμετρος και το τέταρτο R από το rethink. Αν και υπάρχουν επιμέρους θέματα τα οποία ανατρέπουν ή και καταργούν τελείως την πυραμίδα της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, αυτό που πρέπει να μας μείνει στο μυαλό είναι αυτό το σχήμα.

 Για να γινόμαστε πιο συγκεκριμμένοι και από τα γενικά και θεωρητικά, να μπαίνουμε σε πιο πρακτικά θέματα  και περισσότερο του χώρου μας που είναι και πολύ πιο δύσκολα θα ξεκινήσουμε με την ανατροπή που αναφερθήκαμε  πιο πάνω: Τα CRT monitor, δηλαδή τις παλιές οθόνες και κατ’ επέκταση τηλεοράσεις. Η κλασική σύνθεση ενός καθοδικού σωλήνα, σε βάρος  είναι  75% γυαλί και 25% οξείδιο του μολύβδου (στα τελευταία μοντέλα είχε αντικατασταθεί με οξείδιο του βαρίου) ενώ το σφράγισμα (μεταξύ καθοδικού σωλήνα και επιφάνειας προβολής) είναι 75% οξείδιο του Μολύβδου και 25% γυαλί. Επιπλέον περιέχει  χημικές ενώσεις του φωσφόρου: κόκκινος φώσφορος με europium, πράσινος φωσφόρος με ψευδάργυρο και θειούχο κάδμιο, μπλε φωσφόρος με  θειούχο ψευδάργυρο , κατατάσσοντας την έτσι στο πιο τοξικό απόβλητο που δημιουργήθηκε ποτέ από τον άνθρωπο για εμπορική χρήση, μακράν κάθε άλλου. Επειδή μάλιστα είναι ενεργοβόρο (μια 17’’ CRT έχει 80W κατανάλωση  ενώ μια αντίστοιχη TFT 35W) πρέπει να αντικατασταθεί. Από την άλλη δεν γίνεται με τα σημερινά τεχνικά μέσα να γίνει διαχωρισμός και αδρανοποίηση των επιβλαβών της υλικών. Έτσι δεν μπορούμε να την κατατάξουμε σαν απόβλητο σε καμία θέση στη πυραμίδα τουλάχιστον με τα σημερινά τεχνικά δεδομένα.

  Για να στενέψουμε ακόμη περισσότερο τα όρια αυτής τη εισαγωγής, όπως αναφερθήκαμε και στην αρχή, γύρω από την πληροφορική, θα αναφερθούμε και στη πέμπτη παράμετρο διαχείρισης των αποβλήτων πληροφορικής που δεν αναφέρεται πουθενά και δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν για τη διαχείρισή τους από κανένα ούτε θεωρητικά ούτε στη πράξη. Την διαχείριση των δεδομένων όταν αυτά γίνονται απόβλητα. Οι  χρήστες δεν έχουν τη δυνατότητα με κάποιο  κόστος στα μέτρα των οικονομικών τους δυνατοτήτων  να κάνουν τα δεδομένα τους ασύμφορα προς εκμετάλλευση. Τι εννοούμε: Η τεχνολογία των σημερινών αποθηκευτικών μέσων δεν επιτρέπει την διαγραφή τους ώστε να γίνεται ασύμφορη η ανάκτηση των δεδομένων. Ο μόνος σίγουρος τρόπος είναι η ρευστοποίηση τους σε φούρνους (θερμοκρασίες πάνω από 1000^ο C ) που αντίκειται στις αρχές της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων αλλά έχει και δυσθεώρητα μεγάλη οικονομική και περιβαλλοντική επιβάρυνση. Το πρόβλημα θα διογκώνεται σε καθημερινή βάση όσο περισσότεροι γίνονται οι χρήστες και όσο πληρέστερη εικόνα των δραστηριοτήτων τους λόγω μεταφοράς τους στην πληροφορική δημιουργείται.

 Η λύση πρέπει να είναι θεσμική και τεχνολογική.  Εδώ φαίνεται το θεσμικό λάθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν τα ξεχωρίζει από τα άλλα στερεά απόβλητα στηριζόμενη στο σκεπτικό ότι:

 1) Η τήρηση και φύλαξη των δεδομένων είναι ευθύνη του χρήστη.

 2) Υπεύθυνες εκτός από τους χρήστες είναι και όσες εταιρείες έχουν τεχνικούς που η φύση της εργασίας τους τους κάνει κοινωνούς αυτών των δεδομένων. Και κάνοντας μια δήλωση και συμπληρώνοτας τα σχετικά έντυπα έχουν διασφαλίσει το απόρρητο των πελατών τους.

 Το πιο γνωστό παράδειγμα για το τι διασφαλίζει αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος  είναι τα mail όπου οι περισσότεροι ISP (Internet Services Providers) ενώ διαφημίζουν ότι έχουν φίλτρα antispam  οι πελάτες τους κατακλύζονται από spam mails (τα spam mail έχουν ξεπεράσει το 95% του συνόλου των διακινούμενων mails στο κόσμο). Θα μπορούσε πολύ εύκολα να ρυθμιστεί νομοθετικά ώστε στις προδιαγραφές ενός ISP να τεθεί ποσοστιαίο όριο spam mails ή ακόμη καλύτερα να υποχρεώνεται να αναφέρει σε κάθε διαφήμιση του το ποσοστό των spam mails επί του συνόλου των διακινουμένων mails από τους server του ώστε να έχουμε σταδιακή μείωση του φαινόμενου.          Kλείνοντας τη παρένθεση των mails, οι δίσκοι στη σημερινή τους μορφή (δεν ξέρουμε στους SSD, που θα τους διαδεχθούν,  τι  παραπάνω μπορεί να γίνει) όπως προαναφέραμε δεν χάνουν τα δεδομένα τους παρά μόνο αν χυτευτούν. Αλλά και αυτό να γινόταν θεσμικά και τεχνικά δεν διασφαλίζεται  το απόρρητο των δεδομένων σας μέχρι το σημείο της χύτευσης. Και τι είναι χρήσιμο ή τι δεδομένα είναι εμπορεύσιμα; Τα πάντα. Και όταν λέμε τα πάντα εννοούμε απολύτως όλα: από τη ομάδα αίματος, την ποδοσφαιρική σας ομάδα, τις συνήθειες του surfing σας στο Internet. Για την αξία των εμπορικών σας δεδομένων αυτή δεν χρειάζεται καμία ανάλυση. Αυτό   λοιπόν που προβάλει είναι ότι χρειάζεται τόσο νομοθετική ρύθμιση αλλά και προδιαγραφές ISO τόσο για τρόπο αποθήκευσης  τους όσο και για τις προδιαγραφές των αποθηκευτικών μέσων ώστε τα δεδομένα σας να μη γίνουν τα πιο τοξικά απόβλητα που υπήρξαν ποτέ, για εσάς τους ίδιους.

 Στο επόμενο (Ανακύκλωση ΙΙ) θα αναφερθούμε σε απλές- πρακτικές συμβουλές για μείωση τόσο των αποβλήτων όσο και της κατανάλωσης,  την επαναχρησιμοποίησή τους, την ανακύκλωση τους, πως μπορούν να συνδυαστούν αλλά και που συγκρούονται και τι προβλήματα δημιουργούνται.